သတင္းမ်ား
Showing posts with label သတင္းမ်ား. Show all posts
Showing posts with label သတင္းမ်ား. Show all posts
အင္းေလး ေဖာင္ေတာ္ဦး ႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္ ေလးဆူ ေအာက္တုိဘာ ၅ ရက္မွ ၂၁ ရက္အထိ ေဒသစာရီ ႂကြခ်ီ အပူေဇာ္ခံမည္

အင္းေလး ေဖာင္ေတာ္ဦး ႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္ ေလးဆူ ေအာက္တုိဘာ ၅ ရက္မွ ၂၁ ရက္အထိ ေဒသစာရီ ႂကြခ်ီ အပူေဇာ္ခံမည္

Saturday, August 17, 2013 0 Comment

Saturday, 17 August 2013

အင္းေလး ေဖာင္ေတာ္ဦး ျမတ္စြာဘုရား ႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္ ေလးဆူသည္ ႏွစ္စဥ္ ႂကြခ်ီ အပူေဇာ္ ခံသည့္ အစဥ္အလာ အတုိင္း ယခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာ ၅ ရက္မွ ၂၂ ရက္အထိ ၁၈ ရက္တုိင္တုိင္ အင္းေလးေဒသ ၂၁ဌာနသို႔ ေဒသစာရီ ႂကြခ်ီ အပူေဇာ္ ခံမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေညာင္ေရႊၿမိဳ႕သို႔ ေအာက္တုိဘာ ၁၁ ရက္တြင္ ေရာက္ရွိၿပီး ေအာက္တိုဘာ ၁၃ ရက္အ၀င္ ကိန္း၀ပ္ အပူေဇာ္ခံမည္ ျဖစ္သည္။

ေအာက္တုိဘာ ၂၂ ရက္တြင္ အင္းေလး ေဖာင္ေတာ္ဦး ဘုရား ရတနာ စံေက်ာင္းေတာ္ ႀကီးသို႔ ျပန္လည္ႂကြျမန္း ကိန္း၀ပ္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၾသဂုတ္ ၁၄ ရက္တြင္ အင္းေလးကန္ ေဖာင္ေတာ္ဦး ဘုရား ဗုဒၶသာသနာ ထိန္ထိန္လင္း ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး၌ ေဒသစာရီ ႂကြခ်ီ အပူေဇာ္ ခံေရး အစည္းအေ၀း က်င္းပခဲ့ရာ ၾသ၀ါဒါ စရိယ ဆရာေတာ္ ႀကီးမ်ား၊ ၿမိဳ႕နယ္တာ၀န္ ရွိသူမ်ား၊ ရပ္ကြက္ႏွင့္ ေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ား၊ ေဂါပက အဖဲြ႕၀င္မ်ား တက္ေရာက္၍ သေဘာတူ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။




အင္းေလး ေဖာင္ေတာ္ဦး ႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္ ေလးဆူ ေအာက္တုိဘာ ၅ ရက္မွ ၂၁ ရက္အထိ ေဒသစာရီ ႂကြခ်ီ အပူေဇာ္ခံမည္ Saturday, 17 August 2013 အင္းေလး ေဖာင္ေတာ္ဦး ျမတ္စြာဘုရား ႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္ ေလးဆူသည္ ႏွစ္စဥ္ ႂကြခ်ီ အပူေဇာ္ ခံသည့္ အစဥ္အလာ အတုိင္း ယခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာ ၅ ရက္မွ ၂၂ ရက္အထိ ၁၈ ရက္တုိင္တုိင္ အင္းေလးေဒသ ၂၁ဌာနသို႔ ေဒသစာရီ ႂကြခ်ီ အပူေဇာ္ ခံမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ေညာင္ေရႊၿမိဳ႕သို႔ ေအာက္တုိဘာ ၁၁ ရက္တြင္ ေရာက္ရွိၿပီး ေအာက္တိုဘာ ၁၃ ရက္အ၀င္ ကိန္း၀ပ္ အပူေဇာ္ခံမည္ ျဖစ္သည္။ ေအာက္တုိဘာ ၂၂ ရက္တြင္ အင္းေလး ေဖာင္ေတာ္ဦး ဘုရား ရတနာ စံေက်ာင္းေတာ္ ႀကီးသို႔ ျပန္လည္ႂကြျမန္း ကိန္း၀ပ္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၾသဂုတ္ ၁၄ ရက္တြင္ အင္းေလးကန္ ေဖာင္ေတာ္ဦး ဘုရား ဗုဒၶသာသနာ ထိန္ထိန္လင္း ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး၌ ေဒသစာရီ ႂကြခ်ီ အပူေဇာ္ ခံေရး အစည္းအေ၀း က်င္းပခဲ့ရာ ၾသ၀ါဒါ စရိယ ဆရာေတာ္ ႀကီးမ်ား၊ ၿမိဳ႕နယ္တာ၀န္ ရွိသူမ်ား၊ ရပ္ကြက္ႏွင့္ ေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ား၊ ေဂါပက အဖဲြ႕၀င္မ်ား တက္ေရာက္၍ သေဘာတူ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ http://www.myawady.com.mm/allnews/local/item/22624-2013-08-17-10-37-34
ထိုင္းငါးဖမ္းစက္ေလွတြင္ အဓမၼခိုင္းေစခံေနရသည့္ ျမန္မာအလုပ္သမား ၁၆ ဦး လြတ္ေျမာက္

ထိုင္းငါးဖမ္းစက္ေလွတြင္ အဓမၼခိုင္းေစခံေနရသည့္ ျမန္မာအလုပ္သမား ၁၆ ဦး လြတ္ေျမာက္

Monday, July 22, 2013 0 Comment

အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံမ်ားက ေရတပ္အင္အား တုိးခ်ဲ႕ ေနၾကၿပီ =============================== ကမၻာ့ပင္လယ္ ေရေၾကာင္း ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းမ်ား ၀န္းရံ တည္ရွိေနမႈ၊ အေမရိကန္ႏွင့္ ဥေရာပ တုိ႔၏ စီးပြားေရး က်ဆင္း ေနခ်ိန္၌ အာရွေဒသ အေပၚ အာ႐ုံ စုိက္လာမႈ၊ ကမၻာ့ အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံမ်ား အျဖစ္ ထြက္ေပၚ လာႏိုင္ေသာ ႏိုင္ငံမ်ား တည္ရွိေနမႈ တို႔သည္ အာရွ ေဒသ၏ လက္ရွိ ျဖစ္တည္ေနမႈ ျဖစ္သည္။ ၎ျဖစ္တည္ေနမႈ အေပၚ ေဒသတြင္း ပင္လယ္ျပင္ ပိုင္ဆိုင္ေရး အျငင္း ပြားမႈမ်ား၊ အေမရိကန္၏ အာရွ ပစိဖိတ္ ေဒသ၌ အင္အား တိုးခ်ဲ႕မႈ၊ စစ္ေအးကာလ ၿပီးကတည္းက ေမွးမွိန္ အင္အား ခ်ည့္နဲ႔ခဲ့ေသာ ႐ုရွားတို႔၏ ပစိဖိတ္ ေရတပ္အုပ္စု (Pacific Fleet) အား ျပန္လည္ အားသစ္ေလာင္းခဲ့ မႈတို႔က အာရွေဒသ ႏိုင္ငံမ်ား၏ ေရတပ္ဖြဲ႕မ်ား အေပၚ မ်ားစြာ အက်ဳိးသက္ေရာက္ ေစခဲ့သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အာရွ ေဒသသည္ ကမၻာ့ စစ္သေဘၤာႏွင့္ ေရတပ္ဆုိင္ရာ လက္နက္ ထုတ္လုပ္ သူမ်ားအတြက္ လႈပ္ရွား တက္ႂကြေနသည့္ အဓိက ေစ်းကြက္ႀကီး ျဖစ္လာေပသည္။ ထုိ႔ျပင္ အာရွေဒသ ႏုိင္ငံ အမ်ားစုသည္ ေရတပ္ဆုိင္ရာ သေဘၤာႏွင့္ လက္နက္မ်ားကုိ ၀ယ္ယူသုံးစြဲ ႐ုံမွ်မက ကုိယ္ပုိင္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ေရး သေဘၤာက်င္းမ်ား၊ အင္ဂ်င္နီယာ လုပ္ငန္းႏွင့္ သေဘၤာ အစိတ္အပုိင္း ထုတ္လုပ္ တပ္ဆင္ေရး စက္႐ုံမ်ား စသည့္ အေျခခံ အေဆာက္ အအံုမ်ား ေဆာက္လုပ္ႀကိဳးပမ္း ခ့ဲၾကသည္။ အာရွေဒသတြင္ ပါ၀င္ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံမ်ား သည္လည္း ၎တုိ႔၏ ေရတပ္ အင္အားကုိ အေျခအေနႏွင့္ လုိက္ေလ်ာ ညီေထြစြာ တုိးခ်ဲ႕ လာၾကသည္။ အိမ္နီးခ်င္း တစ္ႏုိင္ငံခ်င္း အလုိက္ လက္ရွိေရတပ္ အင္အားႏွင့္ ေနာင္ေဆာင္ရြက္မည့္ အနာဂတ္ စီမံခ်က္ မ်ားအား ဗဟုသုတ ျဖစ္ဖြယ္ေရးသား တင္ျပ လုိပါသည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ ေရပုိင္နက္ အျငင္းပြားမႈ ကိစၥ ၿပီးကတည္းက ၎ကာကြယ္ေရး ဘတ္ဂ်က္ကုိ တုိးျမႇင့္သုံးစြဲ လာခ့ဲရာ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ၇ ရာခုိင္ႏႈန္း အထိ တုိးျမႇင့္ သုံးစြဲခ့ဲသည္။ ၎၌ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ေရတပ္၏ အသုံးစရိတ္ အမ်ားစု ျဖစ္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရသည္။ ျမန္မာႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္ ၎တုိ႕၏ ပင္လယ္ျပင္ သီးသန္႔ စီးပြားေရးဇုန္ (EEZ) အား ေစာင့္ၾကည့္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ေရး တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံလုပ္ Type - 054 F22P ဖရီးဂိတ္ စစ္သေဘၤာ ႏွစ္စင္း၀ယ္ယူ သုံးစြဲရန္ စီစဥ္လ်က္ ရွိသည္။ ေရတပ္အင္အား တုိးခ်ဲ႕ႏုိင္ေရး အတြက္ ေရငုပ္သေဘၤာ ႏွစ္စင္းအား မိတ္ဖက္ ႏုိင္ငံမ်ားမွ ၀ယ္ယူသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစုိးရက ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ လတြင္ တရား၀င္ ေၾကညာခ့ဲသည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံ၏ ေရတပ္ အင္အားမွာ ဖရီးဂိတ္ သေဘၤာ ေလးစင္း လက္ရွိ အသုံးျပဳလ်က္ ရွိၿပီး ၎မွ အဂၤလန္ ႏုိင္ငံလုပ္ Type – 41 အမ်ဳိးအစား ႏွစ္စင္းအား လက္ရွိ သေဘၤာအမည္ မေျပာင္းလဲဘဲ (BNS Abu Ba-kar ; BNS Ali Haider) တ႐ုတ္လုပ္ Type - 053 H-2 အတန္းအစား ဖရီးဂိတ္ စစ္သေဘၤာ မ်ားျဖင့္ အစားထုိး Read More >> http://www.myawady.net.mm/library/stories/militarystories/item/20055-2013-07-20-17-34-25
Monday, July 22, 2013
ထိုင္းငါးဖမ္း စက္ေလွမ်ားတြင္ အဓမၼခိုင္းေစခံေနရသည့္ ျမန္မာအလုပ္သမား ၁၆ ဦးကို ဇူလိုင္ ၂၀ ရက္က ကယ္တင္လိုက္ေၾကာင္း ထိုင္းႏိုင္ငံေရာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားအဖြဲ႔(MAT) က ေျပာသည္။
ထိုင္းလူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး အထူးေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႔၏ အကူအညီျဖင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ေတာင္းပိုင္း၊ ဆူရာတ္ဌာနီခ႐ိုင္၊ ေကာ့ဖငန္းကြၽန္းတြင္ ဆိုက္ကပ္ထားသည့္ ငါးဖမ္းစက္ေလွ ေျခာက္စင္းမွ ညေန သံုးနာရီက ကယ္တင္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း MAT မွ ဒါ႐ိုက္တာ ကိုေက်ာ္ေသာင္းက ဆိုသည္။
“ရာသီဥတု ဆိုးရြားေနတဲ့အတြက္ ေလွေတြက ေကာ့ဖငန္းကြၽန္းမွာ ကပ္ထားတုန္း ကြ်န္ေတာ္တို႔ ကယ္ႏိုင္ခဲ့တယ္” ဟု ကိုေက်ာ္ေသာင္းက ေျပာသည္။
ယခု ကယ္တင္ႏိုင္လိုက္သည့္ ျမန္မာအလုပ္သမားမ်ားသည္ ပထမတစ္ႀကိမ္က ထိုင္းႏိုင္ငံေရာက္ MAT သို႔ ယခုႏွစ္ေမလက အကူအညီ ေတာင္းခံခဲ့ဖူးၿပီး ရာသီဥတုဆိုးရြား၍ ကမ္းကပ္ထားစဥ္ အလုပ္သမားမ်ားက ထပ္မံ အကူအညီေတာင္းသည့္အတြက္ ကယ္တင္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ကိုေက်ာ္ေသာင္းက ေျပာသည္။
ျမန္မာ အလုပ္သမားမ်ားအေနႏွင့္ ပင္လယ္ျပင္တြင္ ရွစ္လမွ ၁၈ လအထိ အဓမၼခိုင္းေစခံရသည့္အတြက္ ယခုကဲ့သို႔ အကူအညီ ေတာင္းခံခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။
“ပထမ သူတို႔ေျပာေတာ့ ပုစြန္႐ံု ပို႔ေပးမယ္တဲ့၊ အလုပ္ေကာင္းရင္ ၅၀ဝ၀၊ စဝင္ဝင္ခ်င္းဆို ၄၅၀ဝ တဲ့၊ ဒီကိုေရာက္ေတာ့ ပင္လယ္ထဲ ဆင္းရမယ္တဲ့။ ပိုက္ဆံတစ္ျပားမွ မရေသးဘူး။ ပင္လယ္ထဲ ေရာက္လာတာလည္း တစ္ႏွစ္ျပည့္သြားၿပီ မျပန္ရဘူး” ဟု ကရင္ျပည္နယ္သား ေလွလုပ္သားတစ္ဦးက ေျပာျပသည္။
ေလွလုပ္သားမ်ားသည့္ ပြဲစားမ်ား၏ လိမ္လည္မႈေၾကာင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္ လုပ္ကိုင္ၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး ကမ္းကပ္ခြင့္ မရဘဲ ပင္လယ္ျပင္တြင္ အတင္းအဓမၼခိုင္း ေစခံၾကရကာ လုပ္အားခလည္း မရရွိၾကေၾကာင္း ေလွလုပ္သားမ်ားကေျပာျပၾကသည္။ ေလွလုပ္သားမ်ားအေနႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လိုၾကၿပီး ျပန္ပို႔မည့္ရက္ကို ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနေၾကာင္း ၎တို႔က ေျပာသည္။


ရခိုင္ျပည္နယ္သား ေလွလုပ္သား တစ္ဦးက “ေလွအလုပ္ဆို မလုပ္ဘူးလို႔ အရင္ကတည္းက ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေျပာၿပီး (ပြဲစားနဲ႔) လိုက္လာတယ္။ ေလွကို ပို႔လို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျပန္မယ္ေျပာေတာ့ ရဲေတြနဲ႔ ဖမ္းခိုင္းမယ္ လုပ္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဘယ္ကိုမွ သြားလို႔ မရဘူး။ က်ေနာ္ ခုနစ္လခြဲ ရွိသြားၿပီ။ အခုကြ်န္ေတာ္တို႔ လုပ္အားခေတြ တစ္ျပားမွရဖို႔ အေျခအေန မရွိဘူး” ဟု ေျပာသည္။

လြတ္ေျမာက္လာသည့္ ေလွလုပ္သားမ်ားတြင္ ရခိုင္လူမ်ိဳး ကိုးဦးႏွင့္ မြန္၊ ဗမာ၊ ကရင္ ခုနစ္ဦး ပါဝင္ၿပီး အသက္အငယ္ဆံုး ႏွစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ အႀကီးဆံုး ေလးဆယ္ႏွစ္ ျဖစ္ကာ အမ်ားစုမွာ အသက္ ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ကြန္းခ်မ္း
မဇၥ်
ေရကာတာမ်ားႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ စီမံခန္႔ခြဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္

ေရကာတာမ်ားႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ စီမံခန္႔ခြဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္

Saturday, July 20, 2013 0 Comment

ေရကာတာမ်ားႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ စီမံခန္႔ခြဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ ျမစ္၊ ေခ်ာင္းႀကီးမ်ားရွိေသာ ေဒသျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား လိုအပ္ခ်က္အတြက္ အႀကီးစား၊ အလတ္စား ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းႀကီးမ်ား တည္ေဆာက္ရန္ ရွိလာႏိုင္ပါသည္။ ထုိအခါတြင္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္မပ်က္ေစဘဲ စီမံကိန္း၏ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားကို သားစဥ္ေျမးဆက္ ေက်ေက်နပ္နပ္ ခံစားႏိုင္ၾကေရးအတြက္ သဘာဝႏွင့္လူမႈစီးပြား ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ ရာ ေဆာင္ရြက္သင့္သည္တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ၾကရာတြင္ အေထာက္အကူျပဳေစရန္ ရည္ရြယ္၍ ဤေဆာင္းပါးကို တင္ျပရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ေရအားလွ်ပ္စစ္သည္ သန္႔စင္ေသာစြမ္းအင္ (Clean Energy) ျဖစ္သည္ဟု လက္ခံထားၾကပါ သည္။ သို႔ရာတြင္ ျမစ္၊ ေခ်ာင္းမ်ားကိုပိတ္၍ ေရကာတာႀကီးမ်ား တည္ေဆာက္ရမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သဘာဝႏွင့္ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ အက်ိဳးဆက္ဆိုး (side affects) မ်ားလည္း တြဲလ်က္လိုက္ပါ လာပါသည္။ တနည္းအားျဖင့္ ဤေရကာတာႀကီးမ်ားသည္ ေကာင္းက်ိဳးရလဒ္ေရာ၊ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး မ်ားပါေပးသည့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အေဆာက္အအုံႀကီးမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ဤသို႔ အက်ိဳးဆက္ဆိုးမ်ား မေပၚ ေပါက္ရန္၊ ေရွာင္လႊဲႏိုင္ရန္၊ ပမာဏေလ်ာ့နည္းသြားရန္၊ ေရရွည္မထိခိုက္ရန္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ စီမံခန္႔ခြဲမႈနည္းစံနစ္မ်ား (Environmental Management)၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္း ျခင္း နည္းပညာမ်ား (Environmental Engineering Technology) ျဖင့္ ကာကြယ္၊ ျဖည့္ဆည္း ကုစားရပါမည္။ မိမိအရပ္ေဒသ၊ မိမိတိုင္းျပည္၊ မိမိေနထုိင္ရာကမၻာ၏ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ အဆင့္မီစြာ ေရရွည္တည္တံ့ေစေရးအတြက္၊ အက်ိဳးဆက္ဆိုး ထိခိုက္လာႏိုင္မႈ အေျခအေနကို အနီးစပ္ဆုံး တိက်ျပည့္စုံစြာ သိရွိႏိုင္ရန္ ဤစီမံကိန္းႀကီးမ်ား အေကာင္အထည္မေဖာ္မီကပင္ ပတ္ဝန္းက်င္ထိခိုက္မႈ ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္း (Environmental Impact Assessment – EIA) လုပ္ငန္းစဥ္ျဖင့္ စနစ္တက် ေလ့လာေဖာ္ထုတ္ရပါသည္။ ေရကာတာႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ဆက္ႏြယ္ပုံ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတိုင္း ေရကာတာႀကီးမ်ားသည္ ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္ေရးအတြက္ လိုအပ္ေသာ အေျခခံအေဆာက္အအုံတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ၿပီး၊ ေသာက္သုံးေရ ရရွိျခင္း၊ ဆည္ေရေပးေဝႏိုင္ ျခင္း၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ထုတ္ယူႏိုင္ျခင္း၊ ေရလႊမ္းမိုးမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္း၊ ေရေၾကာင္းခရီးလမ္းသစ္အျဖစ္ အသုံးျပဳႏိုင္ျခင္း၊ ေဒသခံလူထု အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းတိုးလာျခင္း၊ အပန္းေျဖစခန္းမ်ားအျဖစ္ ဖန္တီးႏိုင္ျခင္းစေသာ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား ေပးစြမ္းႏိုင္ပါသည္။ အျခားတစ္ဖက္တြင္မူ ေရကာတာ ေၾကာင့္ နဂိုမူလေရစီးေၾကာင္း စနစ္တစ္ခုလုံး ပုံစံေျပာင္းသြားရေတာ့သည္။ ဤသို႔ ေျပာင္းလဲသြား ေသာေၾကာင့္ ေရကာတာ အထက္ျမစ္ညာပုိင္းတြင္ ေရဖုံးလႊမ္း၍ ေရဝပ္ျခင္း၊ ျမစ္ေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ ေရစီးအားႏွင့္ စီးဆင္းပုံ ေျပာင္းလဲသြားျခင္း၊ ေရထု၏ အရည္အေသြးေျပာင္းလဲသြားျခင္း၊ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားေၾကာင့္ ပ်က္စီးဆုံးရႈံးမႈျဖစ္ျခင္း စေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈ ျဖစ္ရပ္ (Impact Event) မ်ား ျဖစ္ေပၚမည္ကို ႀကိဳတင္တြက္ဆထားႏိုင္ပါသည္။ တစ္ဖန္ဤထိခိုက္မႈျဖစ္ရပ္မ်ားေၾကာင့္ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ (Negative consequences) မ်ားလည္း အတိုင္းအတာ၊ ပမာဏအသီးသီးျဖင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ေပၚေပါက္လာရပါသည္။ ပုံမွန္အားျဖင့္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးမ်ား ႀကံဳေတြ႔လာရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ (၁) ဆည္ေရဝပ္မည့္အပိုင္းရွိ စိုက္ပ်ိဳးေျမမ်ား၊ ၿမိဳ႕ရြာအေဆာက္အဦးမ်ား၊ အျခားအဖိုးတန္ အရင္းအျမစ္ႏွင့္ တန္ဖိုးျဖတ္မရေသာ အေမြအႏွစ္မ်ား ေရနစ္ဆုံးရႈံးျခင္း။ (၂) စီမံကိန္း ဧရိယာဝန္းက်င္ရွိ ေဒသခံလူထု ေျပာင္းေရႊ႕ခံရၿပီး လူမႈစီးပြား ဒုကၡမ်ားခံေစရျခင္း။ (၃) ျမစ္ေၾကာင္းအတြင္း၊ အထူးသျဖင့္ ျမစ္ေအာက္ပိုင္းတြင္ ေရလုပ္ငန္း၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ထိခိုက္ျခင္း။ (၄) စီမံကိန္းကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ေရာက္လာေသာ လူသစ္မ်ားေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ား၏ ယဥ္ေက်းမႈ၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ က်န္းမာေရး စေသာ လူမႈစီးပြားဘဝကို ထိခိုက္ေလ်ာ့ပါးျခင္း။ (၅) ျမစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ကမ္းပါးတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ေရေနသက္ရွိ၊ ငါး၊ ပုစြန္မ်ား အပါအဝင္ သဘာဝေတာရိုင္း သတၱဝါမ်ား၏ ေနထိုင္က်က္စားနားခိုရာ ေနရာမ်ား ေပ်ာက္ဆုံးပ်က္စီးၿပီး၊ ဇီဝမ်ိဳးဇုန္ ၾကြယ္ဝမႈကို က်ဆင္းေစျခင္း။ (၆) ေရကာတာေအာက္ပိုင္း ဧရိယာမ်ားသို႔ ေရစီးဝင္မႈ ပမာဏႏွင့္ ျမစ္ေရျပင္ ေလ်ာ့က်သြား သျဖင့္ ထိုဧရိယာမ်ားတြင္ ေျမေအာက္ေရေၾကာ ေဝးသြားျခင္း။ (၇) သက္ရွိမ်ိဳးစုံ (ေရသတၱဝါမ်ား အပါအဝင္) ေပါက္ဖြားမ်ိဳးပြားရန္ အလြန္အေရးႀကီးေသာ ျမစ္ဝပိုင္းရွိ ရႊံ႕ညႊန္၊ အင္းအိုင္၊ လမုေတာမ်ား ေလ်ာ့ပါးလာေစျခင္း။ (၈) ျမစ္အထက္ပိုင္းမွ ေရခ်ိဳစီးဝင္မႈ ေလ်ာ့နည္းလာသည္ႏွင့္အမွ် ကုန္းတြင္းဘက္သို႔ ပင္လယ္ ေရငန္စိမ့္ဝင္ႏႈန္း တိုးလာၿပီး ေျမေအာက္ေရႏွင့္ ေျမဆီလႊာမ်ားတြင္ ဆားငန္ဓါတ္ တိုးလာျခင္း။ (၉) ေရဝပ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား (ဥပမာ- ငွက္ဖ်ား) ေဒသတြင္း ျပန္႔ပြားလာျခင္း။ (၁၀) ႏွစ္စဥ္ ေရလွ်ံမႈမ်ား မရွိေတာ့သျဖင့္ ျမစ္ေအာက္ပိုင္းရွိ ေျမႏုလြင္ျပင္မ်ားတြင္ ေျမဆီဓါတ္ တျဖည္းျဖည္းခန္းလာျခင္း။ (၁၁) ဆည္ထဲတြင္ ႏုန္းပိုလာသျဖင့္ ဆည္ေရတိမ္လာျခင္း။ (၁၂) ပူျပင္းေဒသမ်ားတြင္ ဆည္ေရသြင္းစိုက္ပ်ိဳးမႈ ကာလရွည္လာေသာအခါ ျမင့္တက္လာေသာ ေျမေအာက္ေရမွ ဆားေငြ႔ပ်ံၿပီး ေျမဆီလႊာဆားဓါတ္ ေပါက္လာျခင္း။ (၁၃) ေအာက္ခံေက်ာက္မ်ားထဲ ဆည္ေရစိမ့္ဝင္ထားမႈေၾကာင့္ ငလွ်င္လႈပ္ႏိုင္ျခင္း။ (၁၄) ေရကာတာက်ိဳးပ်က္သြားပါက ရုတ္ခ်ည္းေရလႊမ္းမိုးခံရမည့္ အႏၱရာယ္ (Flash Flood) ရွိေနျခင္း။ အထက္ပါ ဆုိးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ားသည္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ သက္ေရာက္ဇုန္ (၅)ခုတြင္ အတိုင္းအတာအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ က်ေရာက္ပါသည္။ ဆုိုးက်ိဳးသက္ေရာက္ဇုန္မ်ားမွာ - (၁) ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းခြင္ဇုန္ ( Construction Site Impact Zone) (၂) ဆည္ေရလႊမ္းမိုးဇုန္ (Upstream Inundation Impact Zone) (၃) ဆည္ေအာက္ ျမစ္ေအာက္ပိုင္းဇုန္ (Downstream Impact Zone) (၄) ဓါတ္အားသယ္လိုင္းဇုန္ (Power Transmission Line Zone) (၅) ေထာက္ပံ့လမ္းေၾကာင္းဇုန္ (Access Road Zone) တို႔ ျဖစ္ပါသည္။ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈအခ်ိဳ႕သည္ ဇုန္တစ္ခုတည္းတြင္သာ ျဖစ္ေပၚေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕သည္ တစ္မ်ိဳးထက္မကေသာ ဇုန္းမ်ားတြင္ပါ သက္ေရာက္ႏိုင္ပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈအမွတ္ (၁)သည္ ဇုန္ (၁)တြင္သာ ျဖစ္ေပၚေသာ္လည္း သက္ေရာက္မႈ အမွတ္(၂)သည္ ဇုန္အားလုံးတြင္ က်ေရာက္ႏိုင္ပါသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ဇုန္အလိုက္ မည္သည့္ဆိုးက်ိဳး သက္ေရာက္မႈမ်ိဳးမ်ား ေတြ႔ႀကံဳရမည္ကို ႀကိဳတင္ကာ ဆန္းစစ္တြက္ဆ ထားႏိုင္ေပသည္။ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိခုိက္မႈ ဆန္းစစ္ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား လုပ္ငန္းစဥ္ (၁) ထိခိုက္ႏိုင္မႈ အလားအလာ ကနဦးစစ္ေဆးျခင္း (Initial Environmental Examination) လက္ေတြ႔ကြင္းဆင္းဆန္းစစ္မႈမတိုင္မီ စီမံကိန္းႏွင့္ စီမံကိန္းဧရိယာအတြက္ ေနရာဌါန အသီးသီးမွ ရရွိသမွ်ေသာ သက္ဆုိင္ဆက္စပ္သည့္ အခ်က္အလက္၊ စာရင္းဇယား၊ ေျမပုံ၊ ေကာင္းကင္ဓါတ္ပုံ၊ ၿဂိဳဟ္တုပုံရိပ္၊ သတင္းအခ်က္အလက္၊ အေထာက္အထားစာအုပ္၊ စာတမ္းမ်ားကို အသုံးျပဳ၍ သီအိုရီသေဘာတရားမ်ားကို အေျခခံကာ ေလ့လာသုံးသပ္ျခင္းျဖစ္သည္။ မည္သည့္ေနရာ တြင္ မည္သည့္အေၾကာင္းေၾကာင့္ မည္သုိ႔မည္ပုံ မည္၍မည္မွ် ထိခိုက္မႈရွိႏိုင္သည္ကုိ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္း တင္ျပေသာ desk-top study ျဖစ္သည္။ လက္ေတြ႔ကြင္းဆင္း ဆန္းစစ္မႈကုိ ထိေရာက္စြာ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ေရး အေထာက္အကူျပဳရန္ ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ လုပ္ငန္းစဥ္ (၂) ပတ္ဝန္းက်င္္ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ စစ္တမ္းေကာက္ျခင္း (Baseline Data Collection) အေျခခံအက်ဆုံး၊ အေရးႀကီးဆုံး၊ အက်ယ္ျပန္႔ဆုံး လုပ္ေဆာင္ရမည့္အဆင့္ ျဖစ္ပါသည္။ လုပ္ငန္းစဥ္ (၁) IEE မွ ေလ့လာသုံးသပ္ခ်က္မ်ား၊ စီမံကိန္းတည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းအစီအစဥ္မ်ား၊ တုိင္းျပည္၏ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းစံညႊန္းမ်ား၊ မူဝါဒဥပေဒမ်ား စသည္တို႔ကို အေသးစိတ္ေလ့လာၿပီး၊ စစ္တမ္းေကာက္ယူရမည့္ အခ်က္အလက္အမ်ိဳးအစား၊ နည္းနိႆယ၊ ခ်ဥ္းကပ္ပုံမ်ားကို စနစ္တက်တိက်ေသာ အစီအစဥ္မ်ား ေရးဆြဲခ်မွတ္ၿပီး ကြင္းဆင္းေဆာင္ရြက္ မွတ္တမ္းျပဳစုရေသာ လုပ္ငန္းျဖစ္ပါသည္။ ထိခိုက္မႈျဖစ္စဥ္မ်ား က်ေရာက္မည့္ ေနရာက႑အသီးသီး တြင္ စီမံကိန္းမစမီ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ လက္ရွိအေျခအေန၊ စီမံကိန္းတည္ေဆာက္ေနစဥ္ ေျပာင္းလဲ လာေသာ အေျခအေနတို႔ကို ေစာင့္ၾကည့္မွတ္တမ္းတင္ၿပီးေနာက္ ရရွိေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို လုိအပ္သလို စုစည္းထုတ္ယူႏိုင္ေသာ database စနစ္တစ္ခုလည္း တည္ေဆာက္ရပါသည္။ လုပ္ငန္းစဥ္ (၃) သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္ႏိုင္မႈ အေျခအေနကို သုံးသပ္ေဖာ္ထုတ္ျခင္း ( Environmental Impact Assessment – EIA) လုပ္ငန္းစဥ္ (၂)တြင္င ရရွိလာေသာ သတင္းႏွင့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို အေျခခံၿပီး စီမံကိန္း ေၾကာင့္ ထိခိုက္သက္ေရာက္ႏိုင္မႈ အမ်ိဳးအစားႏွင့္ ပမာဏအတိုင္းအတာအလိုက္ အေရးယူေဆာင္ ရြက္ရမည့္ ဦးစားေပးအဆင့္မ်ား ခြဲျခား၍ ထိခိုက္သက္ေရာက္မႈမ်ား ေရွာင္လႊဲရန္၊ ပေပ်ာက္ေစရန္၊ သက္သာရာရေစရန္၊ ေရရွည္မထိခိုက္ေစရန္၊ စီမံေဆာင္ရြက္ေပးသင့္သည့္ နည္းလမ္းမ်ား၊ လုပ္ကိုင္သင့္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို သုံးသပ္ေဖာ္ထုတ္ အႀကံျပဳရန္ ျဖစ္ပါသည္။ လုပ္ငန္းစဥ္ (၄) အေကာင္အထည္ေဖာ္ ျဖည့္ဆည္းျခင္း (Implementation) EIA လုပ္ငန္းစဥ္မွ သုံးသပ္အႀကံျပဳခ်က္မ်ားကို ထိေရာက္စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ရန္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး စီမံေဆာင္ရြက္ရမည့္ စီမံခ်က္မ်ား (Envrironmental Management Plans- EMPs)၊ လူမႈစီးပြားပတ္ဝန္းက်င္ ျဖည့္ဆည္းေရး စီမံခ်က္မ်ား (Social Action Plans –SAPs) ေရးဆြဲ၍ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရး နည္းပညာမ်ားကုိ လိုအပ္သလို အသုံးခ်ကာ ထိခိုက္သက္ေရာက္မႈမ်ားကို လက္ေတြ႔ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ျဖစ္ပါသည္။ လုပ္ငန္းလက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ပုံစံ ေရွ႕ပိုင္းတြင္ ေဖာ္ျပၿပီးသည့္အတိုင္း လုပ္ငန္းစဥ္ (၁)ျဖစ္ေသာ ထိခိုက္ႏိုင္မႈ အလားအလာ ကနဦး ဆန္းစစ္ျခင္း (IEE) ကိုစတင္ေဆာင္ရြက္ရပါသည္။ အဓိကအားျဖင့္ ရုံးခန္းစားပြဲေပၚတြင္ လုပ္ေဆာင္ေသာ ပဏမလုပ္ငန္း desk-top study ျဖစ္ၿပီး အစီရင္ခံစာ ျပဳစုရပါသည္။ ဤအစီရင္ခံစာ ေဖာ္ျပခ်က္၊ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားအေပၚ အဓိကအေျခခံ၍ လုပ္ငန္းစဥ္ (၂)ျဖစ္ ေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ စစ္တမ္းေကာက္ျခင္းကို ေဆာင္ရြက္ရပါသည္။ ဤလုပ္ ငန္းစဥ္သည္ အက်ယ္ျပန္႔ဆုံး၊ အခ်ိန္အမ်ားဆုံး၊ အင္အားအမ်ားဆုံး စိုက္ထုတ္၍ စနစ္တက် စီမံကိန္း ခ် ေဆာင္ရြက္ရေသာ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္ပါသည္။ ေဖာ္ျပပါ သက္ေရာက္မႈ ဇုန္တစ္ဇုန္စီအတြက္ စစ္တမ္း ေကာက္မည့္ အဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႔စီကို ဖြဲ႔စည္းတာဝန္ေပး ေဆာင္ရြက္ေစရပါသည္။ ဤသို႔ ဖြဲ႔စည္းရာတြင္ စစ္တမ္းေကာက္မည့္ တစ္ဖြဲ႔စီသည္ သက္ဆိုင္ရာဇုန္တစ္ဇုန္စီအတြက္ ဆုိးက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ အမ်ိဳးအမည္အလိုက္ လိုအပ္ေသာအေၾကာင္းအရာ၊ အခ်က္အလက္တို႔ကို မွန္ကန္စြာ ဆန္းစစ္ ေကာက္ယူႏုိင္ရန္ အလို႔ငွာ သက္ဆိုင္ရာ ပညာရပ္နယ္ပယ္အလုိက္ ကိုယ္စားျပဳေဆာင္ရြက္ႏိုင္စြမ္း ရွိသူမ်ားျဖင့္ စုေပါင္းဖြဲ႔စည္းထားေသာ Multidisplinary Team ျဖစ္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ အဖြဲ႔အသီးသီး သည္ ႀကိဳတင္သတ္မွတ္ ျပင္ဆင္ျပဌါန္းေပးထားေသာ စစ္တမ္းေကာက္နည္း နိႆယ၊ ဇယားပုံစံမ်ား အတိုင္း တညီတညာတည္း ေကာက္ယူမွတ္တမ္းတင္ၾကရပါသည္။ သို႔မွသာ အဖြဲ႔အသီးသီးစုေဆာင္း လာေသာ အေၾကာင္းအရာအခ်က္အလက္တို႔ကို တစ္ပုံစံတည္း ျပန္လည္စုစည္းၿပီး database တည္ ေဆာက္ႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။ ရာသီအလိုက္ ကြင္းဆင္းေကာက္ယူေနသည့္ နည္းတူ၊ တစ္ဖက္တြင္လည္း သက္ရွိဇီဝအေျခ အေန (အထူးသျဖင့္ ငါးမ်ိဳးမ်ား) ေျပာင္းလဲမႈ၊ ေရထု အရည္အေသြးေျပာင္းလဲမႈ၊ လူမႈစီးပြားေရး ဘဝ ေျပာင္းလဲမႈ၊ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား အဆင့္ဆင့္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကိုလည္း စဥ္ဆက္မျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာ စစ္တမ္းျပဳသည့္ လုပ္ငန္း (Monitoring) ကို တစ္ၿပိဳင္နက္ ေဆာင္ရြက္ေနရပါ သည္။ သည့္အခ်က္အလက္မ်ားကို ကြင္းဆင္းစစ္တမ္း အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္အတူ database ထည့္သြင္း ျပဳစုရပါသည္။ စုေဆာင္းရရွိေသာ အခ်က္အလက္မ်ားအေပၚ သုံးသပ္၍ သက္ဆိုင္ရာ EIA ပညာရွင္အဖြဲ႔က ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ားကုိ အေရးေပၚပုံအလိုက္ (in order of seriousness) ဦးစားေပးအဆင့္မ်ား ခြဲျခား၍ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ား ေရွာင္လႊဲ၊ ပေပ်ာက္၊ သက္သာရာရေစရန္ စီမံေဆာင္ရြက္သင့္ သည့္ မူဝါဒမ်ား၊ နည္းလမ္းမ်ား၊ လုပ္ကိုင္စံနစ္မ်ားကို အႀကံျပဳထားေသာ အစီရင္ခံစာကို ျပဳစုေပးရပါ သည္။ EIA အစီရင္ခံစာ၏ သုံးသပ္ညႊန္ျပခ်က္မ်ားကို လက္ေတြ႔ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္မည့္ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး စီမံခ်က္မ်ား (EMPs)၊ လူမႈစီးပြား ဘဝျဖည့္ဆည္းေရး စီမံခ်က္မ်ား (SAPs) ခ်မွတ္ကာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရး နည္းပညာ (Environmental Engineering Technologies) မ်ား အသုံးျပဳျဖည့္ဆည္း၊ ေျဖရွင္းေပးရန္လည္း လိုအပ္ပါသည္။ သို႔မွသာ သဘာဝႏွင့္ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္ကုိ အႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္မႈ မျပဳေသာ စီမံကိန္းႀကီး တစ္ခုအျဖစ္ အမ်ားက စိတ္တူညီမွ် လက္ခံၿပီး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ၾကရမည္ျဖစ္သည္။ ဤအခ်က္တြင္ ဆက္စပ္တင္ျပလိုသည္မွာ ေဒသအဆင့္၊ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္လုပ္ငန္းမ်ား ကုမၸဏီမ်ားသည္ မဟာဖြံ႔ၿဖိဳးေရး စီမံကိန္းႀကီးမ်ားကို စီးပြားေရးအက်ိဳးအျမတ္အတြက္ ေဆာင္ရြက္ ၾကရာတြင္ ႏုိင္ငံတကာစံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီရန္ စီမံကိန္းႀကီးတစ္ခုလုံး ကုန္က်စရိတ္၏ ရာႏုန္းအခ်ိဳ႕ ကို သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ ရာထားအသုံးျပဳရမည့္ တာဝန္ရွိပါသည္။ စီမံကိန္းတည္ရွိရာ တုိင္းျပည္၏ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္မ်ားကိုလည္း တိတိ က်က် လိုက္နာျဖည့္ဆည္းေပးရသည္။ ျမန္မာျပည္သည္ ဤအတြက္ ဥပေဒမ်ား၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း မ်ားျဖင့္ မိမိတိုင္းျပည္၏ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ ျပည္သူလူထုကို ကာကြယ္ရန္ အဆင္သင့္ျဖစ္ေန သင့္သည္။ ယခုအခါ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားသာမက အာရွအိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားတြင္ပါ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းမ်ား တြင္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈ ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အေလးေပး ေပါင္းစပ္ေဆာင္ရြက္ လ်က္ ရွိေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ သက္ဆိုင္ရာ စီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ ကုမၸဏီမ်ားက ဤလုပ္ ငန္းမ်ားကို လြတ္လပ္သည့္ သုေတသနအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ သက္ဆိုင္ရာ တုိင္းျပည္မ်ားရွိ တကၠသိုလ္ မ်ားမွ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ သုေတသနအဖြဲ႔မ်ား၏ ပံ့ပိုးပူေပါင္းမႈျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ေပးၾကရပါသည္။ ယခုတင္ျပခဲ့ေသာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈ ေလ်ာ့နည္းပေပ်ာက္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား သည္ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရး စီမံကိန္းမ်ား အဟန္႔အတားျဖစ္ရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္သည့္လုပ္ငန္းမ်ား မဟုတ္ဘဲ၊ ထိခိုက္မႈမ်ား အနည္းဆုံးသာျဖစ္ေစၿပီး အက်ိဳးေက်းဇူးအမ်ားဆုံးျဖင့္ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရး စီမံကိန္း ႀကီးမ်ား ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးအတြက္ ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ေသာ လုပ္ငန္းလမ္း စဥ္ျဖစ္သည္ဟု လက္ခံယုံၾကည္ ေဆာင္ရြက္ၾကရန္လည္း လိုအပ္ပါသည္။ မူဝါဒႏွင့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မည့္ တာဝန္ရွိ ပုဂၢိဳလ္မ်ား၊ စီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္သူမ်ား၊ ေဒသခံလူထုမ်ားႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ မန္ေနဂ်ာမ်ားအၾကား အျပန္အလွန္နားလည္မႈ၊ ယုံၾကည္မႈမ်ား၊ တာဝန္ယူမႈမ်ား ရွိၾကမွသာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ ေဒသခံလူထုအေပၚ အႀကီးအက်ယ္ႏွင့္ ေရရွည္ထိခိုက္နစ္နာေစမႈမ်ားအား ေရွာင္လႊဲႏိုင္ေသာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းႀကီးမ်ားကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ တိုင္းျပည္၏ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈကို ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ျခင္း သည္ မိမိႏိုင္ငံေတာ္ကို ကာကြယ္ျခင္းမည္သကဲ့သို႔ လူသားမ်ား မွီခိုရာ ကမၻာႀကီးကိုလည္း ေစာင့္ေရွာက္ရာ ေရာက္ေၾကာင္း တင္ျပလုိက္ရပါသည္။ ေဒါက္တာ ေဇာ္ဝင္း စစ္ေတြ တကၠသိုလ္ (၂၀၁၁ - ၂၀၁၂) ခုႏွစ္ ႏွစ္ပတ္လည္ မဂၢဇင္းမွ ကူးယူတင္ျပပါသည္။ Arakan times


ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ ျမစ္၊ ေခ်ာင္းႀကီးမ်ားရွိေသာ ေဒသျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား လိုအပ္ခ်က္အတြက္ အႀကီးစား၊ အလတ္စား ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းႀကီးမ်ား တည္ေဆာက္ရန္ ရွိလာႏိုင္ပါသည္။ ထုိအခါတြင္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္မပ်က္ေစဘဲ စီမံကိန္း၏ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားကို သားစဥ္ေျမးဆက္ ေက်ေက်နပ္နပ္ ခံစားႏိုင္ၾကေရးအတြက္ သဘာဝႏွင့္လူမႈစီးပြား ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ ရာ ေဆာင္ရြက္သင့္သည္တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ၾကရာတြင္ အေထာက္အကူျပဳေစရန္ ရည္ရြယ္၍ ဤေဆာင္းပါးကို တင္ျပရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ေရအားလွ်ပ္စစ္သည္ သန္႔စင္ေသာစြမ္းအင္ (Clean Energy) ျဖစ္သည္ဟု လက္ခံထားၾကပါ သည္။ သို႔ရာတြင္ ျမစ္၊ ေခ်ာင္းမ်ားကိုပိတ္၍ ေရကာတာႀကီးမ်ား တည္ေဆာက္ရမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သဘာဝႏွင့္ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ အက်ိဳးဆက္ဆိုး (side affects) မ်ားလည္း တြဲလ်က္လိုက္ပါ လာပါသည္။ တနည္းအားျဖင့္ ဤေရကာတာႀကီးမ်ားသည္ ေကာင္းက်ိဳးရလဒ္ေရာ၊ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး မ်ားပါေပးသည့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အေဆာက္အအုံႀကီးမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ဤသို႔ အက်ိဳးဆက္ဆိုးမ်ား မေပၚ ေပါက္ရန္၊ ေရွာင္လႊဲႏိုင္ရန္၊ ပမာဏေလ်ာ့နည္းသြားရန္၊ ေရရွည္မထိခိုက္ရန္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ စီမံခန္႔ခြဲမႈနည္းစံနစ္မ်ား (Environmental Management)၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္း ျခင္း နည္းပညာမ်ား (Environmental Engineering Technology) ျဖင့္ ကာကြယ္၊ ျဖည့္ဆည္း ကုစားရပါမည္။ မိမိအရပ္ေဒသ၊ မိမိတိုင္းျပည္၊ မိမိေနထုိင္ရာကမၻာ၏ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ အဆင့္မီစြာ ေရရွည္တည္တံ့ေစေရးအတြက္၊ အက်ိဳးဆက္ဆိုး ထိခိုက္လာႏိုင္မႈ အေျခအေနကို အနီးစပ္ဆုံး တိက်ျပည့္စုံစြာ သိရွိႏိုင္ရန္ ဤစီမံကိန္းႀကီးမ်ား အေကာင္အထည္မေဖာ္မီကပင္ ပတ္ဝန္းက်င္ထိခိုက္မႈ ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္း (Environmental Impact Assessment – EIA) လုပ္ငန္းစဥ္ျဖင့္ စနစ္တက် ေလ့လာေဖာ္ထုတ္ရပါသည္။

ေရကာတာႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ဆက္ႏြယ္ပုံ

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတိုင္း ေရကာတာႀကီးမ်ားသည္ ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္ေရးအတြက္ လိုအပ္ေသာ အေျခခံအေဆာက္အအုံတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ၿပီး၊ ေသာက္သုံးေရ ရရွိျခင္း၊ ဆည္ေရေပးေဝႏိုင္ ျခင္း၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ထုတ္ယူႏိုင္ျခင္း၊ ေရလႊမ္းမိုးမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္း၊ ေရေၾကာင္းခရီးလမ္းသစ္အျဖစ္ အသုံးျပဳႏိုင္ျခင္း၊ ေဒသခံလူထု အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းတိုးလာျခင္း၊ အပန္းေျဖစခန္းမ်ားအျဖစ္ ဖန္တီးႏိုင္ျခင္းစေသာ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား ေပးစြမ္းႏိုင္ပါသည္။ အျခားတစ္ဖက္တြင္မူ ေရကာတာ ေၾကာင့္ နဂိုမူလေရစီးေၾကာင္း စနစ္တစ္ခုလုံး ပုံစံေျပာင္းသြားရေတာ့သည္။ ဤသို႔ ေျပာင္းလဲသြား ေသာေၾကာင့္ ေရကာတာ အထက္ျမစ္ညာပုိင္းတြင္ ေရဖုံးလႊမ္း၍ ေရဝပ္ျခင္း၊ ျမစ္ေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ ေရစီးအားႏွင့္ စီးဆင္းပုံ ေျပာင္းလဲသြားျခင္း၊ ေရထု၏ အရည္အေသြးေျပာင္းလဲသြားျခင္း၊ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားေၾကာင့္ ပ်က္စီးဆုံးရႈံးမႈျဖစ္ျခင္း စေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈ ျဖစ္ရပ္ (Impact Event) မ်ား ျဖစ္ေပၚမည္ကို ႀကိဳတင္တြက္ဆထားႏိုင္ပါသည္။

တစ္ဖန္ဤထိခိုက္မႈျဖစ္ရပ္မ်ားေၾကာင့္ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ (Negative consequences) မ်ားလည္း အတိုင္းအတာ၊ ပမာဏအသီးသီးျဖင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ေပၚေပါက္လာရပါသည္။ ပုံမွန္အားျဖင့္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးမ်ား ႀကံဳေတြ႔လာရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

(၁) ဆည္ေရဝပ္မည့္အပိုင္းရွိ စိုက္ပ်ိဳးေျမမ်ား၊ ၿမိဳ႕ရြာအေဆာက္အဦးမ်ား၊ အျခားအဖိုးတန္ အရင္းအျမစ္ႏွင့္ တန္ဖိုးျဖတ္မရေသာ အေမြအႏွစ္မ်ား ေရနစ္ဆုံးရႈံးျခင္း။

(၂) စီမံကိန္း ဧရိယာဝန္းက်င္ရွိ ေဒသခံလူထု ေျပာင္းေရႊ႕ခံရၿပီး လူမႈစီးပြား ဒုကၡမ်ားခံေစရျခင္း။

(၃) ျမစ္ေၾကာင္းအတြင္း၊ အထူးသျဖင့္ ျမစ္ေအာက္ပိုင္းတြင္ ေရလုပ္ငန္း၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ထိခိုက္ျခင္း။

(၄) စီမံကိန္းကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ေရာက္လာေသာ လူသစ္မ်ားေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ား၏ ယဥ္ေက်းမႈ၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ က်န္းမာေရး စေသာ လူမႈစီးပြားဘဝကို ထိခိုက္ေလ်ာ့ပါးျခင္း။

(၅) ျမစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ကမ္းပါးတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ေရေနသက္ရွိ၊ ငါး၊ ပုစြန္မ်ား အပါအဝင္ သဘာဝေတာရိုင္း သတၱဝါမ်ား၏ ေနထိုင္က်က္စားနားခိုရာ ေနရာမ်ား ေပ်ာက္ဆုံးပ်က္စီးၿပီး၊ ဇီဝမ်ိဳးဇုန္ ၾကြယ္ဝမႈကို က်ဆင္းေစျခင္း။

(၆) ေရကာတာေအာက္ပိုင္း ဧရိယာမ်ားသို႔ ေရစီးဝင္မႈ ပမာဏႏွင့္ ျမစ္ေရျပင္ ေလ်ာ့က်သြား သျဖင့္ ထိုဧရိယာမ်ားတြင္ ေျမေအာက္ေရေၾကာ ေဝးသြားျခင္း။

(၇) သက္ရွိမ်ိဳးစုံ (ေရသတၱဝါမ်ား အပါအဝင္) ေပါက္ဖြားမ်ိဳးပြားရန္ အလြန္အေရးႀကီးေသာ ျမစ္ဝပိုင္းရွိ ရႊံ႕ညႊန္၊ အင္းအိုင္၊ လမုေတာမ်ား ေလ်ာ့ပါးလာေစျခင္း။

(၈) ျမစ္အထက္ပိုင္းမွ ေရခ်ိဳစီးဝင္မႈ ေလ်ာ့နည္းလာသည္ႏွင့္အမွ် ကုန္းတြင္းဘက္သို႔ ပင္လယ္ ေရငန္စိမ့္ဝင္ႏႈန္း တိုးလာၿပီး ေျမေအာက္ေရႏွင့္ ေျမဆီလႊာမ်ားတြင္ ဆားငန္ဓါတ္ တိုးလာျခင္း။

(၉) ေရဝပ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား (ဥပမာ- ငွက္ဖ်ား) ေဒသတြင္း ျပန္႔ပြားလာျခင္း။

(၁၀) ႏွစ္စဥ္ ေရလွ်ံမႈမ်ား မရွိေတာ့သျဖင့္ ျမစ္ေအာက္ပိုင္းရွိ ေျမႏုလြင္ျပင္မ်ားတြင္ ေျမဆီဓါတ္ တျဖည္းျဖည္းခန္းလာျခင္း။

(၁၁) ဆည္ထဲတြင္ ႏုန္းပိုလာသျဖင့္ ဆည္ေရတိမ္လာျခင္း။

(၁၂) ပူျပင္းေဒသမ်ားတြင္ ဆည္ေရသြင္းစိုက္ပ်ိဳးမႈ ကာလရွည္လာေသာအခါ ျမင့္တက္လာေသာ ေျမေအာက္ေရမွ ဆားေငြ႔ပ်ံၿပီး ေျမဆီလႊာဆားဓါတ္ ေပါက္လာျခင္း။

(၁၃) ေအာက္ခံေက်ာက္မ်ားထဲ ဆည္ေရစိမ့္ဝင္ထားမႈေၾကာင့္ ငလွ်င္လႈပ္ႏိုင္ျခင္း။

(၁၄) ေရကာတာက်ိဳးပ်က္သြားပါက ရုတ္ခ်ည္းေရလႊမ္းမိုးခံရမည့္ အႏၱရာယ္ (Flash Flood) ရွိေနျခင္း။

အထက္ပါ ဆုိးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ားသည္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ သက္ေရာက္ဇုန္ (၅)ခုတြင္ အတိုင္းအတာအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ က်ေရာက္ပါသည္။

ဆုိုးက်ိဳးသက္ေရာက္ဇုန္မ်ားမွာ -

(၁) ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းခြင္ဇုန္ ( Construction Site Impact Zone)
(၂) ဆည္ေရလႊမ္းမိုးဇုန္ (Upstream Inundation Impact Zone)
(၃) ဆည္ေအာက္ ျမစ္ေအာက္ပိုင္းဇုန္ (Downstream Impact Zone)
(၄) ဓါတ္အားသယ္လိုင္းဇုန္ (Power Transmission Line Zone)
(၅) ေထာက္ပံ့လမ္းေၾကာင္းဇုန္ (Access Road Zone) တို႔ ျဖစ္ပါသည္။

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈအခ်ိဳ႕သည္ ဇုန္တစ္ခုတည္းတြင္သာ ျဖစ္ေပၚေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕သည္ တစ္မ်ိဳးထက္မကေသာ ဇုန္းမ်ားတြင္ပါ သက္ေရာက္ႏိုင္ပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈအမွတ္ (၁)သည္ ဇုန္ (၁)တြင္သာ ျဖစ္ေပၚေသာ္လည္း သက္ေရာက္မႈ အမွတ္(၂)သည္ ဇုန္အားလုံးတြင္ က်ေရာက္ႏိုင္ပါသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ဇုန္အလိုက္ မည္သည့္ဆိုးက်ိဳး သက္ေရာက္မႈမ်ိဳးမ်ား ေတြ႔ႀကံဳရမည္ကို ႀကိဳတင္ကာ ဆန္းစစ္တြက္ဆ ထားႏိုင္ေပသည္။

ပတ္ဝန္းက်င္ ထိခုိက္မႈ ဆန္းစစ္ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား

လုပ္ငန္းစဥ္ (၁)
ထိခိုက္ႏိုင္မႈ အလားအလာ ကနဦးစစ္ေဆးျခင္း (Initial Environmental Examination)
လက္ေတြ႔ကြင္းဆင္းဆန္းစစ္မႈမတိုင္မီ စီမံကိန္းႏွင့္ စီမံကိန္းဧရိယာအတြက္ ေနရာဌါန အသီးသီးမွ ရရွိသမွ်ေသာ သက္ဆုိင္ဆက္စပ္သည့္ အခ်က္အလက္၊ စာရင္းဇယား၊ ေျမပုံ၊ ေကာင္းကင္ဓါတ္ပုံ၊ ၿဂိဳဟ္တုပုံရိပ္၊ သတင္းအခ်က္အလက္၊ အေထာက္အထားစာအုပ္၊ စာတမ္းမ်ားကို အသုံးျပဳ၍ သီအိုရီသေဘာတရားမ်ားကို အေျခခံကာ ေလ့လာသုံးသပ္ျခင္းျဖစ္သည္။ မည္သည့္ေနရာ တြင္ မည္သည့္အေၾကာင္းေၾကာင့္ မည္သုိ႔မည္ပုံ မည္၍မည္မွ် ထိခိုက္မႈရွိႏိုင္သည္ကုိ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္း တင္ျပေသာ desk-top study ျဖစ္သည္။ လက္ေတြ႔ကြင္းဆင္း ဆန္းစစ္မႈကုိ ထိေရာက္စြာ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ေရး အေထာက္အကူျပဳရန္ ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

လုပ္ငန္းစဥ္ (၂)
ပတ္ဝန္းက်င္္ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ စစ္တမ္းေကာက္ျခင္း (Baseline Data Collection)
အေျခခံအက်ဆုံး၊ အေရးႀကီးဆုံး၊ အက်ယ္ျပန္႔ဆုံး လုပ္ေဆာင္ရမည့္အဆင့္ ျဖစ္ပါသည္။ လုပ္ငန္းစဥ္ (၁) IEE မွ ေလ့လာသုံးသပ္ခ်က္မ်ား၊ စီမံကိန္းတည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းအစီအစဥ္မ်ား၊ တုိင္းျပည္၏ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းစံညႊန္းမ်ား၊ မူဝါဒဥပေဒမ်ား စသည္တို႔ကို အေသးစိတ္ေလ့လာၿပီး၊ စစ္တမ္းေကာက္ယူရမည့္ အခ်က္အလက္အမ်ိဳးအစား၊ နည္းနိႆယ၊ ခ်ဥ္းကပ္ပုံမ်ားကို စနစ္တက်တိက်ေသာ အစီအစဥ္မ်ား ေရးဆြဲခ်မွတ္ၿပီး ကြင္းဆင္းေဆာင္ရြက္ မွတ္တမ္းျပဳစုရေသာ လုပ္ငန္းျဖစ္ပါသည္။ ထိခိုက္မႈျဖစ္စဥ္မ်ား က်ေရာက္မည့္ ေနရာက႑အသီးသီး တြင္ စီမံကိန္းမစမီ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ လက္ရွိအေျခအေန၊ စီမံကိန္းတည္ေဆာက္ေနစဥ္ ေျပာင္းလဲ လာေသာ အေျခအေနတို႔ကို ေစာင့္ၾကည့္မွတ္တမ္းတင္ၿပီးေနာက္ ရရွိေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို လုိအပ္သလို စုစည္းထုတ္ယူႏိုင္ေသာ database စနစ္တစ္ခုလည္း တည္ေဆာက္ရပါသည္။

လုပ္ငန္းစဥ္ (၃)
သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္ႏိုင္မႈ အေျခအေနကို သုံးသပ္ေဖာ္ထုတ္ျခင္း ( Environmental Impact Assessment – EIA)
လုပ္ငန္းစဥ္ (၂)တြင္င ရရွိလာေသာ သတင္းႏွင့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို အေျခခံၿပီး စီမံကိန္း ေၾကာင့္ ထိခိုက္သက္ေရာက္ႏိုင္မႈ အမ်ိဳးအစားႏွင့္ ပမာဏအတိုင္းအတာအလိုက္ အေရးယူေဆာင္ ရြက္ရမည့္ ဦးစားေပးအဆင့္မ်ား ခြဲျခား၍ ထိခိုက္သက္ေရာက္မႈမ်ား ေရွာင္လႊဲရန္၊ ပေပ်ာက္ေစရန္၊ သက္သာရာရေစရန္၊ ေရရွည္မထိခိုက္ေစရန္၊ စီမံေဆာင္ရြက္ေပးသင့္သည့္ နည္းလမ္းမ်ား၊ လုပ္ကိုင္သင့္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို သုံးသပ္ေဖာ္ထုတ္ အႀကံျပဳရန္ ျဖစ္ပါသည္။

လုပ္ငန္းစဥ္ (၄)
အေကာင္အထည္ေဖာ္ ျဖည့္ဆည္းျခင္း (Implementation)
EIA လုပ္ငန္းစဥ္မွ သုံးသပ္အႀကံျပဳခ်က္မ်ားကို ထိေရာက္စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ရန္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး စီမံေဆာင္ရြက္ရမည့္ စီမံခ်က္မ်ား (Envrironmental Management Plans- EMPs)၊ လူမႈစီးပြားပတ္ဝန္းက်င္ ျဖည့္ဆည္းေရး စီမံခ်က္မ်ား (Social Action Plans –SAPs) ေရးဆြဲ၍ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရး နည္းပညာမ်ားကုိ လိုအပ္သလို အသုံးခ်ကာ ထိခိုက္သက္ေရာက္မႈမ်ားကို လက္ေတြ႔ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ျဖစ္ပါသည္။

လုပ္ငန္းလက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ပုံစံ

ေရွ႕ပိုင္းတြင္ ေဖာ္ျပၿပီးသည့္အတိုင္း လုပ္ငန္းစဥ္ (၁)ျဖစ္ေသာ ထိခိုက္ႏိုင္မႈ အလားအလာ ကနဦး ဆန္းစစ္ျခင္း (IEE) ကိုစတင္ေဆာင္ရြက္ရပါသည္။ အဓိကအားျဖင့္ ရုံးခန္းစားပြဲေပၚတြင္ လုပ္ေဆာင္ေသာ ပဏမလုပ္ငန္း desk-top study ျဖစ္ၿပီး အစီရင္ခံစာ ျပဳစုရပါသည္။

ဤအစီရင္ခံစာ ေဖာ္ျပခ်က္၊ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားအေပၚ အဓိကအေျခခံ၍ လုပ္ငန္းစဥ္ (၂)ျဖစ္ ေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ စစ္တမ္းေကာက္ျခင္းကို ေဆာင္ရြက္ရပါသည္။ ဤလုပ္ ငန္းစဥ္သည္ အက်ယ္ျပန္႔ဆုံး၊ အခ်ိန္အမ်ားဆုံး၊ အင္အားအမ်ားဆုံး စိုက္ထုတ္၍ စနစ္တက် စီမံကိန္း ခ် ေဆာင္ရြက္ရေသာ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္ပါသည္။ ေဖာ္ျပပါ သက္ေရာက္မႈ ဇုန္တစ္ဇုန္စီအတြက္ စစ္တမ္း ေကာက္မည့္ အဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႔စီကို ဖြဲ႔စည္းတာဝန္ေပး ေဆာင္ရြက္ေစရပါသည္။ ဤသို႔ ဖြဲ႔စည္းရာတြင္ စစ္တမ္းေကာက္မည့္ တစ္ဖြဲ႔စီသည္ သက္ဆိုင္ရာဇုန္တစ္ဇုန္စီအတြက္ ဆုိးက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ အမ်ိဳးအမည္အလိုက္ လိုအပ္ေသာအေၾကာင္းအရာ၊ အခ်က္အလက္တို႔ကို မွန္ကန္စြာ ဆန္းစစ္ ေကာက္ယူႏုိင္ရန္ အလို႔ငွာ သက္ဆိုင္ရာ ပညာရပ္နယ္ပယ္အလုိက္ ကိုယ္စားျပဳေဆာင္ရြက္ႏိုင္စြမ္း ရွိသူမ်ားျဖင့္ စုေပါင္းဖြဲ႔စည္းထားေသာ Multidisplinary Team ျဖစ္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ အဖြဲ႔အသီးသီး သည္ ႀကိဳတင္သတ္မွတ္ ျပင္ဆင္ျပဌါန္းေပးထားေသာ စစ္တမ္းေကာက္နည္း နိႆယ၊ ဇယားပုံစံမ်ား အတိုင္း တညီတညာတည္း ေကာက္ယူမွတ္တမ္းတင္ၾကရပါသည္။ သို႔မွသာ အဖြဲ႔အသီးသီးစုေဆာင္း လာေသာ အေၾကာင္းအရာအခ်က္အလက္တို႔ကို တစ္ပုံစံတည္း ျပန္လည္စုစည္းၿပီး database တည္ ေဆာက္ႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။

ရာသီအလိုက္ ကြင္းဆင္းေကာက္ယူေနသည့္ နည္းတူ၊ တစ္ဖက္တြင္လည္း သက္ရွိဇီဝအေျခ အေန (အထူးသျဖင့္ ငါးမ်ိဳးမ်ား) ေျပာင္းလဲမႈ၊ ေရထု အရည္အေသြးေျပာင္းလဲမႈ၊ လူမႈစီးပြားေရး ဘဝ ေျပာင္းလဲမႈ၊ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား အဆင့္ဆင့္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကိုလည္း စဥ္ဆက္မျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာ စစ္တမ္းျပဳသည့္ လုပ္ငန္း (Monitoring) ကို တစ္ၿပိဳင္နက္ ေဆာင္ရြက္ေနရပါ သည္။

သည့္အခ်က္အလက္မ်ားကို ကြင္းဆင္းစစ္တမ္း အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္အတူ database ထည့္သြင္း ျပဳစုရပါသည္။ စုေဆာင္းရရွိေသာ အခ်က္အလက္မ်ားအေပၚ သုံးသပ္၍ သက္ဆိုင္ရာ EIA ပညာရွင္အဖြဲ႔က ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ားကုိ အေရးေပၚပုံအလိုက္ (in order of seriousness) ဦးစားေပးအဆင့္မ်ား ခြဲျခား၍ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ား ေရွာင္လႊဲ၊ ပေပ်ာက္၊ သက္သာရာရေစရန္ စီမံေဆာင္ရြက္သင့္ သည့္ မူဝါဒမ်ား၊ နည္းလမ္းမ်ား၊ လုပ္ကိုင္စံနစ္မ်ားကို အႀကံျပဳထားေသာ အစီရင္ခံစာကို ျပဳစုေပးရပါ သည္။

EIA အစီရင္ခံစာ၏ သုံးသပ္ညႊန္ျပခ်က္မ်ားကို လက္ေတြ႔ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္မည့္ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး စီမံခ်က္မ်ား (EMPs)၊ လူမႈစီးပြား ဘဝျဖည့္ဆည္းေရး စီမံခ်က္မ်ား (SAPs) ခ်မွတ္ကာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရး နည္းပညာ (Environmental Engineering Technologies) မ်ား အသုံးျပဳျဖည့္ဆည္း၊ ေျဖရွင္းေပးရန္လည္း လိုအပ္ပါသည္။ သို႔မွသာ သဘာဝႏွင့္ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္ကုိ အႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္မႈ မျပဳေသာ စီမံကိန္းႀကီး တစ္ခုအျဖစ္ အမ်ားက စိတ္တူညီမွ် လက္ခံၿပီး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ၾကရမည္ျဖစ္သည္။
ဤအခ်က္တြင္ ဆက္စပ္တင္ျပလိုသည္မွာ ေဒသအဆင့္၊ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္လုပ္ငန္းမ်ား ကုမၸဏီမ်ားသည္ မဟာဖြံ႔ၿဖိဳးေရး စီမံကိန္းႀကီးမ်ားကို စီးပြားေရးအက်ိဳးအျမတ္အတြက္ ေဆာင္ရြက္ ၾကရာတြင္ ႏုိင္ငံတကာစံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီရန္ စီမံကိန္းႀကီးတစ္ခုလုံး ကုန္က်စရိတ္၏ ရာႏုန္းအခ်ိဳ႕ ကို သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ ရာထားအသုံးျပဳရမည့္ တာဝန္ရွိပါသည္။ စီမံကိန္းတည္ရွိရာ တုိင္းျပည္၏ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္မ်ားကိုလည္း တိတိ က်က် လိုက္နာျဖည့္ဆည္းေပးရသည္။ ျမန္မာျပည္သည္ ဤအတြက္ ဥပေဒမ်ား၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း မ်ားျဖင့္ မိမိတိုင္းျပည္၏ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ ျပည္သူလူထုကို ကာကြယ္ရန္ အဆင္သင့္ျဖစ္ေန သင့္သည္။

ယခုအခါ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားသာမက အာရွအိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားတြင္ပါ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းမ်ား တြင္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈ ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အေလးေပး ေပါင္းစပ္ေဆာင္ရြက္ လ်က္ ရွိေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ သက္ဆိုင္ရာ စီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ ကုမၸဏီမ်ားက ဤလုပ္ ငန္းမ်ားကို လြတ္လပ္သည့္ သုေတသနအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ သက္ဆိုင္ရာ တုိင္းျပည္မ်ားရွိ တကၠသိုလ္ မ်ားမွ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ သုေတသနအဖြဲ႔မ်ား၏ ပံ့ပိုးပူေပါင္းမႈျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ေပးၾကရပါသည္။

ယခုတင္ျပခဲ့ေသာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈ ေလ်ာ့နည္းပေပ်ာက္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား သည္ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရး စီမံကိန္းမ်ား အဟန္႔အတားျဖစ္ရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္သည့္လုပ္ငန္းမ်ား မဟုတ္ဘဲ၊ ထိခိုက္မႈမ်ား အနည္းဆုံးသာျဖစ္ေစၿပီး အက်ိဳးေက်းဇူးအမ်ားဆုံးျဖင့္ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရး စီမံကိန္း ႀကီးမ်ား ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးအတြက္ ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ေသာ လုပ္ငန္းလမ္း စဥ္ျဖစ္သည္ဟု လက္ခံယုံၾကည္ ေဆာင္ရြက္ၾကရန္လည္း လိုအပ္ပါသည္။

မူဝါဒႏွင့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မည့္ တာဝန္ရွိ ပုဂၢိဳလ္မ်ား၊ စီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္သူမ်ား၊ ေဒသခံလူထုမ်ားႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ မန္ေနဂ်ာမ်ားအၾကား အျပန္အလွန္နားလည္မႈ၊ ယုံၾကည္မႈမ်ား၊ တာဝန္ယူမႈမ်ား ရွိၾကမွသာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ ေဒသခံလူထုအေပၚ အႀကီးအက်ယ္ႏွင့္ ေရရွည္ထိခိုက္နစ္နာေစမႈမ်ားအား ေရွာင္လႊဲႏိုင္ေသာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းႀကီးမ်ားကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ တိုင္းျပည္၏ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈကို ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ျခင္း သည္ မိမိႏိုင္ငံေတာ္ကို ကာကြယ္ျခင္းမည္သကဲ့သို႔ လူသားမ်ား မွီခိုရာ ကမၻာႀကီးကိုလည္း ေစာင့္ေရွာက္ရာ ေရာက္ေၾကာင္း တင္ျပလုိက္ရပါသည္။

ေဒါက္တာ ေဇာ္ဝင္း

စစ္ေတြ တကၠသိုလ္ (၂၀၁၁ - ၂၀၁၂) ခုႏွစ္ ႏွစ္ပတ္လည္ မဂၢဇင္းမွ ကူးယူတင္ျပပါသည္။

Arakan times
ေတာင္ကုတ္တြင္ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္ ၁၀ ဦး အသတ္ခံရမႈ သံသယရွိသူေျခာက္ဦး ဖမ္းဆီးခံရ

ေတာင္ကုတ္တြင္ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္ ၁၀ ဦး အသတ္ခံရမႈ သံသယရွိသူေျခာက္ဦး ဖမ္းဆီးခံရ

Saturday, July 20, 2013 0 Comment



ရခိုင္ျပည္နယ္ ေတာင္ကုတ္ၿမဳိ႕နယ္တြင္ ယမန္ႏွစ္ ဇြန္လဆန္းပိုင္းက အစၥလာမ္ဘာသာဝင္ ၁၀ ဦး အသတ္ခံရမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ သံသယရွိသူ ေတာင္ကုတ္ၿမဳိ႕ခံ ေျခာက္ဦးကို ဇူလိုင္လ ၁၇ ရက္ေန႔ ည ၁၁ နာရီခန္႔တြင္ ေနျပည္ေတာ္က တိုက္႐ိုက္ကြပ္ကဲသည့္ တပ္ဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕က ဖမ္းဆီးခဲ့ေၾကာင္း ေတာင္ကုတ္ေဒသခံ မ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားက ေျပာၾကားၾကသည္။

ေနျပည္ေတာ္က တိုက္႐ိုက္ကြပ္ကဲၿပီး အဖြဲ႕ဝင္ ၁၇ဦး ပါဝင္သည့္ အဆိုပါအဖြဲ႕သည္ ေတာင္ကုတ္ေဒသခံမ်ားကို ဝင္ေရာက္ ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး ၁၈ ရက္ေန႔ နံနက္မိုးမလင္းမီ သံတြဲခ႐ိုင္ အက်ဥ္းေထာင္ကို ပို႔ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္း သံတြဲၿမဳိ႕ရွိ အမ်ဳိးဘာသာသာသနာ ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္းမွ အမူေဆာင္ဦးျမင့္မိုးက ဆိုသည္။

“ေတာင္ကုတ္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ဖမ္းဆီးတာမဟုတ္ဘူး။ အထက္က (ေနျပည္ေတာ္) တိုက္႐ိုက္ဆင္းဖမ္းတာ” ဟု ေတာင္ကုတ္ၿမဳိ႕ ေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါကိစၥကို ေတာင္ကုတ္ၿမဳိ႕နယ္မွဴး၊ သတင္းတပ္ဖြဲ႕ (SB) တို႕က သိရွိျခင္း မရွိေၾကာင္း၊ ဇူလိုင္လ ၁၈ရက္ေန႔တြင္ ေတာင္ကုတ္ေဒသခံ ေျခာက္ဦးဖမ္းဆီးခံရသည့္ သတင္းမ်ား ပ်ံ႕ေနေၾကာင္း ေတာင္ကုတ္ၿမဳိ႕ အေျခစိုက္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (NLD) ပါတီမွ အတြင္းေရးမွဴး ဦးမင္းေအာင္က ဆိုသည္။

“အဖမ္းခံရတဲ့သူေတြ ေတာင္ကုတ္မွာ မရွိဘူးဆိုတာပဲ သိတယ္။ စီအိုင္ဒီက ဆင္းဖမ္းတယ္လို႔ သတင္းေတြ ထြက္ေနတယ္” ဟု ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရးပါတီ (RNDP) ပါတီမွ အတြင္းေရးမွဴးက ေျပာၾကားသည္။

ရမ္းၿဗဲၿမဳိ႕နယ္ ေက်ာက္နီေမာ္ ေက်းရြာအုပ္စုမွ ရခိုင္တိုင္းရင္းသူ တစ္ဦးျဖစ္သူ မသီတာေထြးကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၈ ရက္ေန႔တြင္ ဘဂၤါလီသုံးဦးက မုဒိမ္းက်င့္ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့သည့္ ဂယက္မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ကာ သံတြဲမွရန္ကုန္သို႔ ဇြန္လ ၃ ရက္ေန႔က ထြက္ခြာလာသည့္ ႐ိုးမသစၥာ အေဝးေျပးယာဥ္တြင္ လိုက္ပါလာေသာ အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္ ၁၀ ဦးမွာ ေတာင္ကုတ္ၿမဳိ႕အနီးတြင္ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရသည္။

အဆိုပါ ျဖစ္စဥ္မ်ား တစ္ႏွစ္ခန္႔ ၾကာျမင့္ၿပီးေနာက္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူဟု သံသယရွိသူ မ်ားကို ပထမဆုံးအႀကိမ္ ဖမ္းဆီးျခင္း ျဖစ္ၿပီး အဆိုပါ ဖမ္းဆီးခံရသူမ်ားမွာ ေတာင္ကုတ္ၿမဳိ႕ ကံပိုင္ရပ္ကြက္မွ ေလးဦးပါဝင္ကာ၊ ဂူတာရပ္ကြက္မွ ႏွစ္ဦးပါဝင္ေၾကာင္း ေတာင္ကုတ္ ေဒသခံမ်ားက ေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕၊ ေတာင္ကုတ္ၿမဳိ႕နယ္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၊ သံတြဲၿမဳိ႕နယ္ ရဲတပ္ဖြဲ႕တို႔ကို The Voice က အႀကိမ္ႀကိမ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ေသာ္လည္း ျပန္လည္ ေျဖဆိုျခင္း မရွိေပ။

မသီတာေထြး အသတ္ခံရမႈ၊ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္ ၁၀ ဦး အသတ္ခံရမႈမ်ား ဆက္တိုက္ ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ေမာင္ေတာၿမဳိ႕တြင္ ၂၀၁၃ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၈ ရက္ေန႔က ဗလီဝတ္ျပဳရာမွ ျပန္လာသည့္ ဘဂၤါလီမ်ားက အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရာမွ စတင္ကာ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေအာက္တိုဘာလတြင္ တစ္ႀကိမ္ ထပ္မံ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ အၾကမ္းဖက္မႈႏွစ္ႀကိမ္ ဆက္တိုက္ ျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ လူေပါင္း ၁၉၀ ေက်ာ္ေသဆုံးကာ တစ္သိန္းေက်ာ္ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။

( ေကာင္းဆက္ႏိုင္ / LC)
ႏွစ္ကုန္ရင္ နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား တေယာက္မွ ေထာင္ထဲ မက်န္ေစရဘူးလို႔ ကတိေပး

ႏွစ္ကုန္ရင္ နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား တေယာက္မွ ေထာင္ထဲ မက်န္ေစရဘူးလို႔ ကတိေပး

Tuesday, July 16, 2013 0 Comment

Tuesday, July 16, 2013

ၿဗိတိန္ နိုင္ငံကို ပထမဆုံး တရားဝင္ ခရီးစဥ္ အျဖစ္ ေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ဒီႏွစ္ကုန္ က်ရင္ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား တေယာက္မွ မက်န္ေအာင္ ျပန္လႊတ္ေပးမယ္လို႔ ကတိေပး စကား ေျပာၾကားခဲ့ ပါတယ္။

လန္ဒန္ကို ေရာက္ခိုက္ ေျပာၾကားခဲ့တဲ့ မိန္႔ခြန္းမွာ လာမယ့္ သီတင္းပတ္ေတြ အတြင္း တနိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာနဲ႔ အပစ္ရပ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ ရနိုင္ေခ် ရွိေၾကာင္းနဲ႔ သူ႔အဆိုအရ ႏွစ္ေျခာက္ဆယ္ အတြင္း ပထမဆုံး ေသနတ္သံေတြ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းသြားေတာ့မယ္လို႔ ဦးသိန္းစိန္က ေျပာပါတယ္။

သူဟာ ၿဗိတိန္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ ကင္မရြန္နဲ႔လည္း အေစာပိုင္းတုန္းက ေတြ႕ဆုံခဲ့ၿပီး ျမန္မာ နိုင္ငံမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ လူနည္းစုေတြကို ဗုဒၶဘာသာဝင္ လူမ်ားစုက မႏွစ္တုန္းက လုယက္ဖ်က္စီး တိုက္ခိုက္ခဲ့တာေတြကို အလြန္အမင္း စိုးရိမ္မိတယ္လို႔ မစၥတာ ကင္မရြန္က ဦးသိန္းစိန္ကို ေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္မွုေတြကို ပိုမို အေလးထား ေဆာင္ရြက္တာကို ျမင္လိုတယ္ ၊ ၿဗိတိန္ အေနနဲ႔ ႏွစ္နိုင္ငံ ကုန္သြယ္ေရး ၊ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမွုနဲ႔ စစ္ေရး ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းမွုေတြကို တိုးျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ စိတ္အားထက္သန္မွု ရွိေနေၾကာင္း မစၥတာ ကင္မရြန္က ထပ္ေလာင္း ဆိုသြားခဲ့ပါတယ္။

BBC Burmese
ျမန္မာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ၿဗိတိန္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ ကင္မရြန္


ႏွစ္ကုန္ရင္ နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား တေယာက္မွ ေထာင္ထဲ မက်န္ေစရဘူးလို႔ ကတိေပး Tuesday, July 16, 2013 ၿဗိတိန္ နိုင္ငံကို ပထမဆုံး တရားဝင္ ခရီးစဥ္ အျဖစ္ ေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ဒီႏွစ္ကုန္ က်ရင္ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား တေယာက္မွ မက်န္ေအာင္ ျပန္လႊတ္ေပးမယ္လို႔ ကတိေပး စကား ေျပာၾကားခဲ့ ပါတယ္။ လန္ဒန္ကို ေရာက္ခိုက္ ေျပာၾကားခဲ့တဲ့ မိန္႔ခြန္းမွာ လာမယ့္ သီတင္းပတ္ေတြ အတြင္း တနိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာနဲ႔ အပစ္ရပ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ ရနိုင္ေခ် ရွိေၾကာင္းနဲ႔ သူ႔အဆိုအရ ႏွစ္ေျခာက္ဆယ္ အတြင္း ပထမဆုံး ေသနတ္သံေတြ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းသြားေတာ့မယ္လို႔ ဦးသိန္းစိန္က ေျပာပါတယ္။ သူဟာ ၿဗိတိန္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ ကင္မရြန္နဲ႔လည္း အေစာပိုင္းတုန္းက ေတြ႕ဆုံခဲ့ၿပီး ျမန္မာ နိုင္ငံမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ လူနည္းစုေတြကို ဗုဒၶဘာသာဝင္ လူမ်ားစုက မႏွစ္တုန္းက လုယက္ဖ်က္စီး တိုက္ခိုက္ခဲ့တာေတြကို အလြန္အမင္း စိုးရိမ္မိတယ္လို႔ မစၥတာ ကင္မရြန္က ဦးသိန္းစိန္ကို ေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္မွုေတြကို ပိုမို အေလးထား ေဆာင္ရြက္တာကို ျမင္လိုတယ္ ၊ ၿဗိတိန္ အေနနဲ႔ ႏွစ္နိုင္ငံ ကုန္သြယ္ေရး ၊ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမွုနဲ႔ စစ္ေရး ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းမွုေတြကို တိုးျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ စိတ္အားထက္သန္မွု ရွိေနေၾကာင္း မစၥတာ ကင္မရြန္က ထပ္ေလာင္း ဆိုသြားခဲ့ပါတယ္။ BBC Burmese ျမန္မာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ၿဗိတိန္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ ကင္မရြန္
ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရႇ္ နယ္စပ္လံုျခံဳေရး အတြက္ တာ၀န္ယူမည့္ အဖြဲ႕အစည္းသည္ ႏိုင္ငံႏႇင့္ လူမ်ဳိးအေပၚ သစၥာေစာင့္သိရန္ ေဒသခံမ်ား ေမႇ်ာ္လင့္

ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရႇ္ နယ္စပ္လံုျခံဳေရး အတြက္ တာ၀န္ယူမည့္ အဖြဲ႕အစည္းသည္ ႏိုင္ငံႏႇင့္ လူမ်ဳိးအေပၚ သစၥာေစာင့္သိရန္ ေဒသခံမ်ား ေမႇ်ာ္လင့္

Tuesday, July 16, 2013 0 Comment


ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရႇ္ နယ္စပ္လံုျခံဳေရး အတြက္ တာ၀န္ယူမည့္ အဖြဲ႕အစည္းသည္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈ ကင္းရႇင္းၿပီး ႏိုင္ငံႏႇင့္ လူမ်ဳိးအေပၚ သစၥာေစာင့္သိရန္ႏႇင့္ ယခင္ လံုျခံဳေရး အဖြဲ႕မ်ားထက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေဒသခံ ျပည္သူမ်ားထံမႇ သိရသည္။

ယခုတာ၀န္ ထမ္းေဆာင္မည့္ လုံထိန္း တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားအား နယ္စပ္လံုျခံဳမႈ အတြက္ စနစ္တက် စီမံေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ျခင္းႏႇင့္ တာ၀န္ကို ေက်ပြန္စြာ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္သည့္ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ရပ္အျဖစ္ ရပ္တည္ႏိုင္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း သိရသည္။

''ဆြဲတင္စစ္ လုပ္ထားတာေတြ၊ တျခားနစကရဲ႕ လုပ္ငန္းတာ၀န္က အမ်ားႀကီးဆုိေတာ့ ခ်က္ခ်င္း ေျပာင္းလဲတာ ဆိုေတာ့ အရင္ကတည္းက ႀကိဳတင္စီမံၿပီး နစက အဖြဲ႕ကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္တာလို႔ ျမင္ပါတယ္။ ၿပီးရင္ နစက အဖြဲ႕မႇာက လူ၀င္မႈ စစ္ေဆးေရးဆိုရင္ လ၀က ကြၽမ္းက်င္သူေတြ ရႇိေနတယ္။ တျခားအေကာက္ခြန္ အဖြဲ႕ေတြလည္း ရႇိေသးတယ္ ဆိုေတာ့ အခု နစကအစား လံုထိန္း၀င္လာၿပီ ဆိုေပမယ့္ လံုထိန္းဟာ ရဲတပ္ဖြဲ႕ လံုျခံဳေရး အဖြဲ႕ပဲျဖစ္တယ္ ဆိုေတာ့ အရင္နစကရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြကို ဘယ္လို ေဆာင္ရြက္မလဲ ဆိုတာေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရမယ့္ သေဘာရႇိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ နယ္စပ္လံုျခံဳေရး အတြက္ဆိုၿပီး စံုစမ္းေရး ေကာ္မရႇင္က အၾကံျပဳထားတာလည္း ရႇိတယ္။ ေနာက္ၿပီး တျခားအၾကံျပဳ ထားတာေတြကို ႏိုင္ငံေတာ္ အဆင့္က သိေနၿပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ နယ္စပ္လံုျခံဳေရးကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္က ပိုမိုေကာင္းမြန္ေအာင္ စီစဥ္တာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဆက္ၿပီး တာ၀န္ယူတဲ့ အဖြဲ႕ေတြက ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္လာႏိုင္ပါေစလို႔ ေမႇ်ာ္လင့္ပါတယ္'' ဟု ေမာင္ေတာ ခ႐ိုင္အဆင့္ ဌာနဆိုင္ရာ တစ္ခုမႇ အရာရႇိ တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

နယ္စပ္ေဒသ လူ၀င္မႈ စစ္ေဆးေရး ကြပ္ကဲမႈ ဌာနခ်ဳပ္အား ၂၀၁၃ ခုႏႇစ္ ဇူလုိင္ ၁၂ ရက္ မႇစ၍ ဖ်က္သိမ္း လုိက္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတ႐ုံးက ဇူလိုင္ ၁၂ ရက္တြင္ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

''နစက ကြပ္ကဲေရးမႇဴးရဲ႕ တာ၀န္ကို လံုထိန္းရဲ တပ္ရင္းစုမႇဴး ဗိုလ္မႇဴးႀကီး ဘိုဘိုဦးက လႊဲေျပာင္း တာ၀န္ယူ သြားပါမယ္။ နစက တာ၀န္ေတြကို လံုထိန္းရဲတပ္ဖြဲ႕က တာ၀န္ယူ သြားပါမယ္'' ဟု ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ သတင္းထုတ္ျပန္ေရး ဆပ္ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ဦးလႇသိန္းက ေျပာၾကားသည္။

''နယ္စပ္လံုျခံဳေရးကို ဘယ္အဖြဲဲ႕ကပဲ တာ၀န္ယူယူ ေဒသအေျခအေန၊ သမိုင္းေၾကာင္းကို သိဖို႔လိုတယ္။ ဒီေဒသရဲ႕ ပထ၀ီကို မသိတဲ့လူေတြ ဆိုရင္ေတာ့ အရင္တိုင္းပဲရႇိမယ္။ ဒါေၾကာင့္ နယ္စပ္လံုျခံဳေရးကို တာ၀န္ယူမယ့္ အဖြဲ႕မႇာ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ရႇိတဲ့ ေဒသခံေတြ ျဖစ္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္'' ဟု ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕ခံ ရခိုင္ေဒသ လူထုဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ေဖာင္ေဒးရႇင္း အဖြဲ႕မႇ ျပန္ၾကားေရး တာ၀န္ခံ ဦးကိုကိုေမာင္က ဆိုသည္။

Eleven Media Group


ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရႇ္ နယ္စပ္လံုျခံဳေရး အတြက္ တာ၀န္ယူမည့္ အဖြဲ႕အစည္းသည္ ႏိုင္ငံႏႇင့္ လူမ်ဳိးအေပၚ သစၥာေစာင့္သိရန္ ေဒသခံမ်ား ေမႇ်ာ္လင့္ ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရႇ္ နယ္စပ္လံုျခံဳေရး အတြက္ တာ၀န္ယူမည့္ အဖြဲ႕အစည္းသည္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈ ကင္းရႇင္းၿပီး ႏိုင္ငံႏႇင့္ လူမ်ဳိးအေပၚ သစၥာေစာင့္သိရန္ႏႇင့္ ယခင္ လံုျခံဳေရး အဖြဲ႕မ်ားထက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေဒသခံ ျပည္သူမ်ားထံမႇ သိရသည္။ ယခုတာ၀န္ ထမ္းေဆာင္မည့္ လုံထိန္း တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားအား နယ္စပ္လံုျခံဳမႈ အတြက္ စနစ္တက် စီမံေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ျခင္းႏႇင့္ တာ၀န္ကို ေက်ပြန္စြာ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္သည့္ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ရပ္အျဖစ္ ရပ္တည္ႏိုင္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ''ဆြဲတင္စစ္ လုပ္ထားတာေတြ၊ တျခားနစကရဲ႕ လုပ္ငန္းတာ၀န္က အမ်ားႀကီးဆုိေတာ့ ခ်က္ခ်င္း ေျပာင္းလဲတာ ဆိုေတာ့ အရင္ကတည္းက ႀကိဳတင္စီမံၿပီး နစက အဖြဲ႕ကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္တာလို႔ ျမင္ပါတယ္။ ၿပီးရင္ နစက အဖြဲ႕မႇာက လူ၀င္မႈ စစ္ေဆးေရးဆိုရင္ လ၀က ကြၽမ္းက်င္သူေတြ ရႇိေနတယ္။ တျခားအေကာက္ခြန္ အဖြဲ႕ေတြလည္း ရႇိေသးတယ္ ဆိုေတာ့ အခု နစကအစား လံုထိန္း၀င္လာၿပီ ဆိုေပမယ့္ လံုထိန္းဟာ ရဲတပ္ဖြဲ႕ လံုျခံဳေရး အဖြဲ႕ပဲျဖစ္တယ္ ဆိုေတာ့ အရင္နစကရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြကို ဘယ္လို ေဆာင္ရြက္မလဲ ဆိုတာေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရမယ့္ သေဘာရႇိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ နယ္စပ္လံုျခံဳေရး အတြက္ဆိုၿပီး စံုစမ္းေရး ေကာ္မရႇင္က အၾကံျပဳထားတာလည္း ရႇိတယ္။ ေနာက္ၿပီး တျခားအၾကံျပဳ ထားတာေတြကို ႏိုင္ငံေတာ္ အဆင့္က သိေနၿပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ နယ္စပ္လံုျခံဳေရးကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္က ပိုမိုေကာင္းမြန္ေအာင္ စီစဥ္တာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဆက္ၿပီး တာ၀န္ယူတဲ့ အဖြဲ႕ေတြက ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္လာႏိုင္ပါေစလို႔ ေမႇ်ာ္လင့္ပါတယ္'' ဟု ေမာင္ေတာ ခ႐ိုင္အဆင့္ ဌာနဆိုင္ရာ တစ္ခုမႇ အရာရႇိ တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။ နယ္စပ္ေဒသ လူ၀င္မႈ စစ္ေဆးေရး ကြပ္ကဲမႈ ဌာနခ်ဳပ္အား ၂၀၁၃ ခုႏႇစ္ ဇူလုိင္ ၁၂ ရက္ မႇစ၍ ဖ်က္သိမ္း လုိက္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတ႐ုံးက ဇူလိုင္ ၁၂ ရက္တြင္ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ''နစက ကြပ္ကဲေရးမႇဴးရဲ႕ တာ၀န္ကို လံုထိန္းရဲ တပ္ရင္းစုမႇဴး ဗိုလ္မႇဴးႀကီး ဘိုဘိုဦးက လႊဲေျပာင္း တာ၀န္ယူ သြားပါမယ္။ နစက တာ၀န္ေတြကို လံုထိန္းရဲတပ္ဖြဲ႕က တာ၀န္ယူ သြားပါမယ္'' ဟု ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ သတင္းထုတ္ျပန္ေရး ဆပ္ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ဦးလႇသိန္းက ေျပာၾကားသည္။ ''နယ္စပ္လံုျခံဳေရးကို ဘယ္အဖြဲဲ႕ကပဲ တာ၀န္ယူယူ ေဒသအေျခအေန၊ သမိုင္းေၾကာင္းကို သိဖို႔လိုတယ္။ ဒီေဒသရဲ႕ ပထ၀ီကို မသိတဲ့လူေတြ ဆိုရင္ေတာ့ အရင္တိုင္းပဲရႇိမယ္။ ဒါေၾကာင့္ နယ္စပ္လံုျခံဳေရးကို တာ၀န္ယူမယ့္ အဖြဲ႕မႇာ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ရႇိတဲ့ ေဒသခံေတြ ျဖစ္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္'' ဟု ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕ခံ ရခိုင္ေဒသ လူထုဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ေဖာင္ေဒးရႇင္း အဖြဲ႕မႇ ျပန္ၾကားေရး တာ၀န္ခံ ဦးကိုကိုေမာင္က ဆိုသည္။ Eleven Media Group
Subscribe to: Posts (Atom)